اين امر صراحت دارد . او از جمله كارهاى انوشروان اين را نوشته كه « بفرمود تا جز مردم اصيل صاحب معرفت را هيچ عمل نفرمودندى و منع كرد هيچ بىاصل يا بازارى يا حاشيه‌زاده دبيرى آموزد » . « 1 » دبيران چه چيزها مىآموختند دربارهء اين‌كه داوطلبان دبيرى چه چيزهايى مىبايستى مىآموختند تا شايستهء اين مقام گردند ، و جايى كه آموزش آنان در آنجا صورت مىگرفته به چه نام خوانده مىشده و نظام آن به چه گونه بوده است هرچند اطلاعات تفصيلى در دست نيست ، ولى از آگاهيهاى پراكنده‌اى كه در اين زمينه در مآخذ تاريخى يافت مىشود مىتوان كلياتى در اين باره به دست آورد . مثلا فردوسى از بلاغت و خطّ ياد مىكند كه دو مادهء اصلى در آموزش آنان به شمار مىرفته‌اند ، و در مطالبى كه ابن قتيبه و ديگر مؤلفان اسلامى از مآخذ ساسانى مانند تاجنامه‌ها و نوشته‌هاى ديگر نقل كرده‌اند مواد ديگرى هم بر آنچه در شاهنامه آمده افزوده مىگردد كه براى راه‌يابى به زمينهء آموزش و فرهنگ عمومى دبيران آن دوران مفيد و راه‌گشا است . و از بررسى آنها شايد بتوان به اطلاعات بيشترى دربارهء سازمان ديوانى و فرهنگ ديوانيان آن زمان دست يافت و اين چيزى است كه در اينجا سعى مىشود تا حدى كه ميسّر و درخور اين مقال باشد مورد بررسى قرار گيرد . خط دربارهء خط كه دست‌مايهء اصلى دبيران ديوان بوده ، بايد به اين نكته توجه شود كه در دوره‌هاى اسلامى روشى كه در خط فارسى از سوى دبيران و نويسندگان به كار رفت و نيز در اثر تفنن و هنرنمائيهاى خوش‌نويسان ، گونه‌هاى مختلفى از خط فارسى و عربى پديد آمد كه بعضى از آنها در زيبايى در رديف هنر نقاشى قرار گرفتند و

--> ( 1 ) . فارسنامه ، ص 107 .